|
|
SAĞLIK
REHBERİ
İSHAL TEDAVİSİNDE AKILDA TUTULMASI GEREKENLER
İshal, dışkının su içeriğinde veya sıklığında artış
olarak tanımlanır. Tıp çevrelerinde sıklıkla tercih
edilen tanım günde 3 kez veya daha fazla yumuşak kıvamlı
ya da sulu dışkılamadır. Çoğu zaman bulantı , kusma ve
karın ağrısı gibi belirtiler de eşlik eder.
İshal özellikle gelişmekte olan ülkelerde en önemli
sağlık problemleri arasında yer almaktadır. 0-5 yaş
grubundaki her çocuğun yılda ortalama iki kez ishale
yakalandığı düşünülürse, hastalığın ne kadar sık olduğu
anlaşılabilir. Her yıl dünya üzerinde ortalama 5-10
milyon çocuk ishal nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
İshaller bakteri, parazit, virüs, ilaç ve bazı kimyasal
maddeler nedeniyle oluşabilir. Her yaş grubunu etkileyen
ve en sık olarak görülen ishaller, sıklıkla bakteri ve
virüsler nedeniyle ortaya çıkan ishallerdir. Gelişmekte
olan ülkelerde ishalin daha sık görülmesi; içme ve
kullanma sularının yetersiz sanitasyonu, kanalizasyon ve
atıkların içme ve kullanma sularına karışması, kötü
sosyoekonomik koşullar ve eğitim yetersizliği’ne
bağlanmaktadır.
İshallerin çok büyük kısmı kısa bir sürede
iyileşmektedir. Antibiyotik kullanımına genellikle
ihtiyaç olmamakta ve hastalık kendini sınırlamaktadır.
Ancak çok sınırlı durumlarda antibiyotik kullanımı
gerekmektedir. İshal tedavisinin temeli hastaya
kaybettiği vücut sıvısının tekrar verilmesidir. İshaller
sırasında vücut sıvısının kaybı neticesinde hücre
içindeki sıvı da kaybedilmektedir. Bu hücre içinde bazı
hayati tepkimeleri ve metabolizmayı olumsuz
etkilemektedir. Aynı zamanda kan hacminin azalması da;
beyin, böbrek gibi hayati organlara yeterli oksijen ve
besinlerin ulaşmasını azaltır. Bütün bunlar neticesinde
sıvı kaybı telafi edilmediğinde elektrolit bozuklukları,
böbrek yetmezliği, bilinç bozuklukları ve koma
gelişmekte bunlar da ölümle sonuçlanabilmektedir.
Ülkemizde ve dünyanın birçok ülkesinde ishale bağlı
ölümlerin daha fazla artmasına neden olan bir yanlış
inanış da; ishalli kimseye su veya sıvının verilmemesi
gerektiği ve bunun ishali daha da artıracağı şeklindeki
düşüncedir. Oysa ishalde ölümler vücudun aşırı su
kaybetmesine bağlı olarak gelişmektedir ve ishali olduğu
sırada yeterli sıvı alan hastalarda hemen hemen hiç ölüm
olmamaktadır.
İshal tedavisinde akılda tutulması gereken en önemli
prensip, ishal boyunca ve iyileşene kadar hastaya bol su
ve sulu gıdalar verilmesinin gerektiğidir.
|
|
|
|
